Ranking multitooli - sprawdź najlepsze modele do EDC

W multitoolu podstawą są zwykle kombinerki, przecinak do drutu, śrubokręty, pilnik, nożyk, piła, otwieracz i inne narzędzia techniczne. Scyzoryk najczęściej opiera się na ostrzu oraz kilku dodatkach, takich jak korkociąg, otwieracz, pęseta czy małe nożyczki. Jeśli priorytetem są drobne naprawy, biwak i prace techniczne, lepszy będzie multitool. Jeśli zależy głównie na lekkim narzędziu do codziennego noszenia, wystarczy scyzoryk.

Do EDC najlepiej wybrać multitool kompaktowy, lekki i wygodny do noszenia w kieszeni, organizerze lub etui na pasku. Dobry model do codziennego użytku powinien mieć kombinerki, ostrze, śrubokręty płaskie i krzyżakowe, nożyczki, otwieracz oraz pilnik. Warto zwrócić uwagę na blokadę narzędzi, jednoręczne otwieranie ostrza, klips do kieszeni i wagę — zbyt duży multitool szybko stanie się niewygodny w codziennym noszeniu.

Dobry multitool nie musi mieć jak największej liczby funkcji. W praktyce ważniejsze jest to, czy ma narzędzia, których rzeczywiście będziesz używać. Do większości zastosowań wystarczy około 10–18 funkcji, w tym kombinerki, nóż, przecinak do drutu, śrubokręty, pilnik, nożyczki, otwieracz i ewentualnie piła. Modele z bardzo dużą liczbą narzędzi są bardziej uniwersalne, ale zwykle cięższe i mniej wygodne do noszenia na co dzień.

Multitool może zastąpić podstawowe narzędzia w awaryjnych sytuacjach, ale nie pełną skrzynkę narzędziową. Sprawdzi się przy dokręceniu śruby, przecięciu linki, naprawie wyposażenia, otwarciu opakowania, przygotowaniu drobnych elementów czy pracach biwakowych. Nie zastąpi jednak pełnowymiarowych szczypiec, kluczy, wkrętaków, młotka czy specjalistycznych narzędzi warsztatowych. To raczej podręczny zestaw ratunkowy niż komplet do regularnych prac remontowych.

Wśród najbardziej rozpoznawalnych marek multitooli najczęściej wymieniany jest Leatherman, kojarzony z trwałymi narzędziami do pracy, outdooru i codziennego noszenia. Warto jednak patrzeć nie tylko na samą popularność producenta, ale też na konkretne parametry danego modelu: liczbę narzędzi, jakość stali, blokady, wagę, ergonomię oraz sposób noszenia. Na rynku dostępne są także inne marki, takie jak Victorinox, Gerber, SOG, Ruike, Roxon, Ganzo czy Badger Outdoor, które oferują multitoole w różnych przedziałach cenowych i do różnych zastosowań. Najlepszy multitool to więc nie zawsze najdroższy lub najbardziej znany model, ale taki, który pasuje do realnych potrzeb użytkownika — EDC, pracy, biwaku, wyprawy survivalowej albo zestawu awaryjnego.

Dobry multitool powinien być wykonany ze stali nierdzewnej odpornej na korozję i łatwej w konserwacji. W ostrzach często spotyka się stale takie jak 420HC, 440C, 12C27, 154CM czy S30V w droższych modelach. Do codziennego użytku ważny jest nie tylko sam gatunek stali, ale też jej obróbka cieplna, odporność na rdzę i łatwość ostrzenia. W multitoolu liczy się kompromis: stal powinna dobrze trzymać ostrość, ale jednocześnie nie być zbyt trudna do naostrzenia w terenie.

Najwygodniejszy sposób noszenia multitoola zależy od jego wielkości i zastosowania. Małe modele EDC można nosić w kieszeni lub na klipsie. Większe multitoole lepiej przenosić w kaburze na pasie, bo są cięższe i szybciej dostępne podczas pracy. W plecaku warto nosić multitool zapasowy lub większy model wyprawowy, który nie musi być cały czas pod ręką, ale przyda się podczas biwaku, naprawy sprzętu lub dłuższej wycieczki.

Najbezpieczniej założyć, że multitool z ostrzem należy spakować do bagażu rejestrowanego, a nie podręcznego. Komisja Europejska wskazuje, że ostre przedmioty, takie jak noże czy żyletki, nie powinny znajdować się w bagażu podręcznym, a polska wyszukiwarka ULC „Bezpieczny bagaż” służy do sprawdzania, które przedmioty można przewozić w kabinie. Lotnisko Chopina podaje jako zabronione w podręcznym m.in. noże z ostrzem dłuższym niż 6 cm, a TSA w USA wprost wskazuje, że multitoole z nożem są zakazane w bagażu podręcznym. Ostateczna decyzja zawsze należy do kontroli bezpieczeństwa na lotnisku, dlatego przed lotem warto sprawdzić przepisy przewoźnika i lotniska.

Multitool warto regularnie czyścić z piasku, błota, kurzu i resztek materiałów, szczególnie po użyciu w terenie. Po kontakcie z wodą należy go dokładnie wysuszyć, a ruchome elementy nasmarować niewielką ilością oleju technicznego. Ostrze trzeba ostrzyć odpowiednio do rodzaju szlifu, a śrubokręty, kombinerki i przecinaki kontrolować pod kątem luzów oraz uszkodzeń. Nie należy używać multitoola jako łomu, młotka ani narzędzia do prac przekraczających jego konstrukcję, bo może to uszkodzić blokady, przeguby lub końcówki robocze.